Czy można zwrócić kartę podarunkową? Zasady zwrotu i wyjątki

Nieprawda, że karta podarunkowa to pieniądze bez drogi powrotnej. O tym, czy zwrot karty podarunkowej jest możliwy, decydują miejsce i forma zakupu. Przy zamówieniu przez internet ustawa o prawach konsumenta daje 14 dni na odstąpienie od umowy. W sklepie stacjonarnym takiego prawa nie ma i wszystko zależy od regulaminu oraz dobrej woli sprzedawcy. Karty Visa i Mastercard rządzą się jeszcze innymi przepisami, bo to w praktyce pieniądz elektroniczny. Dalej: kiedy zwrot przysługuje z ustawy, kiedy trzeba o niego prosić, kto może się wycofać (kupujący, a nie obdarowany) i dokąd wraca kasa, gdy oddaje się towar opłacony kartą.

Zwrot karty podarunkowej a przepisy: dlaczego nie ma jednej odpowiedzi

Polskie prawo nie zna odrębnej ustawy o kartach podarunkowych. Karta jest traktowana jako bon lub talon, czyli zobowiązanie wydawcy do przyjęcia jej jako formy zapłaty. Zasady jej użycia ustala regulamin, więc to on rozstrzyga większość sporów. Regulamin trzeba przeczytać przed zakupem, nie po.

Na sytuację wpływają trzy źródła prawa: ustawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (odstąpienie od umowy, zwrot płatności, reklamacje), ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (pieniądz elektroniczny) oraz Kodeks cywilny (rękojmia). Każde dotyczy innego rodzaju karty i innego momentu, dlatego odpowiedź „tak” lub „nie” bez dopytania o okoliczności zakupu jest bezwartościowa.

Prawo odstąpienia od umowy przysługuje temu, kto zawarł umowę ze sprzedawcą, czyli kupującemu. Osoba, która dostała kartę w prezencie, nie jest stroną umowy i z tego przepisu nie skorzysta.

Zwrot karty podarunkowej kupionej online: 14 dni na odstąpienie

Zakup na odległość (sklep internetowy, telefon, zamówienie poza lokalem firmy) daje konsumentowi prawo odstąpienia bez podawania przyczyny. Termin to 14 dni, a przepisy rozróżniają kartę fizyczną i kod elektroniczny.

Karta plastikowa wysłana kurierem lub pocztą

Termin biegnie od dnia, w którym karta trafiła w ręce kupującego. Wystarczy wysłać jednoznaczne oświadczenie, np. mailem albo przez formularz ze strony sklepu. Samo odesłanie karty bez żadnego komunikatu nie jest oświadczeniem o odstąpieniu. Sprzedawca ma 14 dni na zwrot pieniędzy od chwili otrzymania oświadczenia, a zwrot obejmuje cenę karty i koszt standardowej dostawy. Koszt odesłania pokrywa zwykle konsument. Jeśli sprzedawca nie poinformował o prawie odstąpienia, termin wydłuża się nawet do 12 miesięcy i 14 dni.

Karta powinna być nieaktywowana i niewykorzystana. Po wydaniu części salda sprawa się komplikuje, bo regulaminy najczęściej wykluczają zwrot kart aktywowanych.

Kod elektroniczny (e-karta)

Tu działa wyjątek z art. 38 ustawy o prawach konsumenta: prawo odstąpienia nie przysługuje przy treści cyfrowej niezapisanej na nośniku, jeśli sprzedawca zaczął ją dostarczać za wyraźną zgodą klienta i po poinformowaniu go o utracie tego prawa. W praktyce sklepy dodają odpowiedni checkbox przy płatności. Jeśli go nie było, prawo odstąpienia nadal obowiązuje i można się na to powołać.

Kod, który został już zrealizowany w sklepie, nie podlega zwrotowi. To dotyczy także kodu wpisanego na koncie, np. w sklepie z grami czy księgarni internetowej.

Karta kupiona w sklepie stacjonarnym: ustawa nie daje prawa zwrotu

Przepisy nie przewidują zwrotu towaru kupionego w sklepie tylko dlatego, że klient zmienił zdanie. Dotyczy to także kart podarunkowych. Sprzedawca może się zgodzić z uprzejmości, ale nie musi, a odmowa nie jest naruszeniem prawa.

Szanse na zwrot rosną, jeśli:

  • karta jest nieaktywowana i nadal w oryginalnym opakowaniu,
  • klient przychodzi z paragonem i w ciągu kilku dni od zakupu,
  • zamiast gotówki proponuje wymianę na kartę o tej samej wartości albo na towar.

Wyjątkiem jest zakup poza lokalem przedsiębiorstwa, np. na pokazie czy prezentacji u klienta. Tam również obowiązuje 14 dni na odstąpienie.

Karty Visa i Mastercard kontra karty jednego sklepu

Karta otwarta: wykup pieniądza elektronicznego

Karty płatnicze przedpłacone Visa i Mastercard, sprzedawane m.in. w galeriach handlowych i przez banki, działają w dowolnym punkcie z terminalem. Są pieniądzem elektronicznym, a imitent ma obowiązek wykupić go na żądanie według wartości nominalnej. Wynika to z dyrektywy 2009/110/WE i ustawy o usługach płatniczych. To realna droga do odzyskania gotówki, której nie mają karty jednego sklepu.

Umowa może przewidywać opłatę za wykup, ale musi być proporcjonalna i wynikać z regulaminu. Wnioski o wykup składa się u wydawcy karty, nie w sklepie, w którym została kupiona.

Karta zamknięta: jeden sklep lub sieć

Karty Empiku, Media Expertu, Douglasa czy Zalando działają tylko u wydawcy albo w ograniczonej sieci punktów. Mieszczą się w wyłączeniu z reżimu pieniądza elektronicznego, więc obowiązek wykupu za gotówkę nie istnieje. Karta zamknięta nie zamieni się w gotówkę. Pozostaje wymiana, wykorzystanie albo odstąpienie w terminie przy zakupie online.

Obdarowany, wada karty i termin ważności

Osoba obdarowana nie może odstąpić od umowy. Problem pojawia się, gdy kartę kupiono w listopadzie, a wręczono w grudniu. 14 dni mogło już upłynąć, zanim prezent został otwarty. Przy zakupach z wyprzedzeniem warto sprawdzić, do kiedy kupujący może jeszcze skorzystać z odstąpienia.

Karta, która nie działa, jest zablokowana albo ma błędne saldo, to towar wadliwy. Konsument może złożyć reklamację z tytułu rękojmi, która trwa 2 lata od wydania rzeczy. Sprzedawca ma 14 dni na odpowiedź. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji za zasadną.

Przepisy nie ustalają minimalnego okresu ważności karty. Najczęściej spotyka się od 12 do 36 miesięcy, ale decyduje regulamin. Zapisy rażąco naruszające interes konsumenta mogą być uznane za klauzule niedozwolone w rejestrze UOKiK. Jeśli sklep, który wydał kartę, ogłosi upadłość, wartość karty trzeba zgłosić syndykowi jako wierzytelność. Szansa na odzysk pełnej kwoty jest niewielka.

Zwrot towaru kupionego kartą: gdzie wracają pieniądze

Gdy konsument odstępuje od umowy zakupu opłaconego kartą podarunkową, art. 33 ustawy o prawach konsumenta wymaga zwrotu tym samym sposobem płatności, chyba że klient wyraźnie zgodzi się na inny. Gotówki sklep nie wypłaci. Kwota wraca na kartę (doładowanie) albo w postaci nowego kodu lub bonu.

Warto sprawdzić, czy zwracana wartość nie ma osobnej, krótszej daty ważności. W regulaminach takie zapisy się zdarzają, a sprzedawca nie musi tego zaznaczać wprost przy odstąpieniu.

Zwrot karty podarunkowej: przegląd sytuacji

Sytuacja Czy zwrot jest możliwy Podstawa Termin
Karta fizyczna kupiona online, nieużyta Tak, pełna cena Ustawa o prawach konsumenta 14 dni od odbioru
Kod elektroniczny kupiony online Zwykle nie, po zgodzie na dostarczenie kodu Art. 38 ustawy o prawach konsumenta 14 dni, jeśli brak zgody i pouczenia
Karta kupiona w sklepie stacjonarnym Tylko z dobrej woli sprzedawcy Regulamin Zależnie od sklepu
Karta otwarta Visa/Mastercard Tak, wykup wartości nominalnej Ustawa o usługach płatniczych Na żądanie, opłata według umowy
Karta wadliwa lub zablokowana Naprawa, wymiana, zwrot Rękojmia 2 lata, odpowiedź w 14 dni

Najczęstsze pytania

Czy można zwrócić do sklepu kartę podarunkową, która nie została użyta?

Przy zakupie w sklepie stacjonarnym nie ma takiego obowiązku, ale wiele sieci przyjmuje zwroty nieaktywowanych kart w ciągu kilku dni. Przy zakupie online obowiązuje 14 dni na odstąpienie.

Czy można zwrócić kartę podarunkową kupioną online po 14 dniach?

Z tytułu odstąpienia nie, chyba że sprzedawca nie poinformował o tym prawie. Wtedy termin wydłuża się do 12 miesięcy i 14 dni. Kartę wadliwą można reklamować przez 2 lata.

Czy za kartę podarunkową można dostać gotówkę?

Przy karcie Visa lub Mastercard tak, w drodze wykupu pieniądza elektronicznego u wydawcy. Karty jednego sklepu zamieniane są na towar, a nie na pieniądze.

Co zrobić, gdy sklep odmawia przyjęcia ważnej karty?

Należy złożyć pisemną reklamację i zachować dowód zakupu. Bez odpowiedzi w ciągu 14 dni można zwrócić się do powiatowego rzecznika konsumentów albo, przy zakupach w sklepach z innych krajów UE, do Europejskiego Centrum Konsumenckiego.

Czy karta podarunkowa traci ważność?

Tak, jeśli regulamin przewiduje datę ważności. Przepisy nie ustalają minimalnego okresu, a po upływie terminu sklep może odmówić realizacji. Datę ważności trzeba sprawdzić przy zakupie.