W języku angielskim stopniowanie przymiotników pojawia się wszędzie: w rozmowach, mailach, egzaminach. Bez niego trudno coś porównać, opisać postęp czy wybrać lepszą opcję. Dlatego warto opanować konkretny schemat stopniowania, a potem spokojnie wyćwiczyć go na prostych zadaniach. Poniżej znajduje się zestaw ćwiczeń ułożonych tak, by krok po kroku przejść od najprostszych form do bardziej podchwytliwych. Dobrze działa metoda: najpierw krótka reguła, potem od razu seria przykładów i samodzielne tworzenie zdań. Dzięki temu struktury „wchodzą w krew” i zaczynają pojawiać się automatycznie podczas mówienia.
Co trzeba znać, zanim zacznie się ćwiczyć
Na początek wystarczy zrozumieć trzy poziomy stopniowania i różnicę w ich budowie.
W angielskim przymiotniki mają trzy formy:
- stopień równy (positive): big, interesting, expensive
- stopień wyższy (comparative): bigger, more interesting, more expensive
- stopień najwyższy (superlative): the biggest, the most interesting, the most expensive
Kluczowa różnica w stosunku do polskiego: w angielskim nie da się „kombinować” z odmianą tak dowolnie. Jest kilka jasnych schematów, których trzeba się trzymać:
1) Przymiotniki krótkie (zazwyczaj jednosylabowe) dostają końcówki -er i -est: small → smaller → the smallest.
2) Przymiotniki dłuższe (zwykle trzy- i więcej sylabowe) oraz większość dwusylabowych stopniuje się za pomocą more i the most: beautiful → more beautiful → the most beautiful.
3) Część przymiotników jest nieregularna: good → better → the best; bad → worse → the worst.
Najłatwiej podejść do tematu jak do kilku „szufladek”: krótkie przymiotniki, długie przymiotniki, formy nieregularne. Przy każdym nowym słowie warto od razu dopisać jego formy: tall – taller – the tallest.
Przymiotniki jednosylabowe – ćwiczenia krok po kroku
Zasady dodawania -er i -est
Typowy przymiotnik jednosylabowy stopniuje się regularnie:
cold → colder → the coldest
fast → faster → the fastest
Problemy zaczynają się przy pisowni. Występują trzy częste sytuacje:
1. Końcówka -e: jeśli przymiotnik kończy się na -e, dodaje się tylko -r i -st.
nice → nicer → the nicest
large → larger → the largest
2. Krótka samogłoska + spółgłoska: często podwaja się ostatnią spółgłoskę.
big → bigger → the biggest
hot → hotter → the hottest
3. Końcówka -y (choć zwykle przy słowach dłuższych): y przechodzi w i, a potem dodaje się -er / -est.
happy → happier → the happiest
Skuteczna metoda nauki: wybrać sobie jedną grupę reguł dziennie i „przepuścić” przez nią 10–15 słów, zamiast mieszać wszystko naraz.
Ćwiczenia: od słowa do pełnego zdania
Najpierw warto poćwiczyć samo tworzenie form, potem dopiero całe zdania. Dobrze działa prosta sekwencja:
- Utworzyć formy comparative i superlative.
- Ułożyć po jednym krótkim zdaniu do każdej formy.
- Porównać z wersją z klucza.
Przykładowy zestaw słów: tall, big, fast, old, small.
Rozwiązanie (formy):
tall → taller → the tallest
big → bigger → the biggest
fast → faster → the fastest
old → older → the oldest
small → smaller → the smallest
Przykładowe zdania:
taller: My brother is taller than me.
the tallest: He is the tallest boy in the class.
faster: This car is faster than that one.
the fastest: It’s the fastest car in the world.
Warto od razu pilnować dwóch rzeczy: po comparative często pojawia się „than”, a po superlative zwykle pojawia się „in” lub „of” (the biggest in the group, the best of all).
Przymiotniki dłuższe – more / the most w praktyce
Dwusylabowe – kiedy -er, a kiedy more?
Wielu uczących się najchętniej używa „more” przy każdym dłuższym słowie. To bezpieczne, ale nie zawsze naturalne. Przy dwusylabowych przymiotnikach występują trzy częste przypadki:
1. Zazwyczaj z -er / -est: przymiotniki dwusylabowe kończące się na -y, -er, -ow, -le często tworzą stopień z końcówkami.
happy → happier → the happiest
clever → cleverer → the cleverest
narrow → narrower → the narrowest
simple → simpler → the simplest
2. Zazwyczaj z more / the most: comfortable, boring, modern – tu używa się raczej more / the most.
modern → more modern → the most modern
boring → more boring → the most boring
useful → more useful → the most useful
3. Dwie poprawne opcje: przy niektórych słowach dopuszczalne są dwie formy (np. common → commoner / more common). W praktyce warto trzymać się jednej, częściej używanej w materiałach, z których się korzysta.
Strategia uczenia się: dwusylabowe przymiotniki najlepiej zapamiętywać „w pakietach”: osobno te z -er / -est, osobno te z more / the most. Podczas powtórek nie mieszać zestawów.
Długie przymiotniki i formy nieregularne
Przy przymiotnikach trzy- i więcej sylabowych reguła jest prosta: more / the most.
interesting → more interesting → the most interesting
expensive → more expensive → the most expensive
important → more important → the most important
Tu rzadko pojawiają się wyjątki. Najwięcej kłopotów sprawiają przymiotniki nieregularne, bo ich form nie da się „wydedukować” z pisowni.
Najważniejsze nieregularne przymiotniki warto po prostu „wkłuć” z przykładowymi zdaniami:
good → better → the best
bad → worse → the worst
far → farther/further → the farthest/the furthest
little → less → the least
many/much → more → the most
Nieregularne formy najszybciej wchodzą w głowę, gdy są powtarzane gotowymi „blokami”: better than yesterday, the best in the group, worse and worse, less and less. Zamiast suchej listy słów – gotowe mini-fragmenty zdań.
Ćwiczenia tłumaczeniowe z kluczem
Poziom podstawowy – krótkie, konkretne zdania
W pierwszej serii zdań warto skupić się tylko na poprawnym stopniowaniu, bez skomplikowanej składni. Zadanie: przetłumaczyć zdania na angielski, pilnując poprawnej formy przymiotnika.
1. Ten dom jest większy niż tamten.
2. To jest najdroższy sklep w mieście.
3. Mój brat jest młodszy niż siostra.
4. To zadanie jest łatwiejsze niż poprzednie.
5. To był najlepszy dzień w moim życiu.
Propozycja odpowiedzi:
1. This house is bigger than that one.
2. This is the most expensive shop in the city.
3. My brother is younger than my sister.
4. This exercise is easier than the previous one.
5. It was the best day in my life.
Podczas sprawdzania warto zaznaczyć sobie trzy elementy: końcówkę (-er / -est lub more / the most), obecność „than” w porównaniach oraz „the” przed stopniem najwyższym.
Poziom średniozaawansowany – dłuższe porównania
Kolejny krok to zdania z dodatkowymi elementami: czasem Present Perfect, konstrukcje „one of the…”, porównania ilości.
Przetłumaczyć:
1. Ten film jest dużo ciekawszy niż książka.
2. To jedno z najtrudniejszych pytań na egzaminie.
3. Jestem bardziej zmęczony niż wczoraj.
4. To był gorszy pomysł niż poprzedni.
5. Coraz mniej ludzi czyta gazety.
Propozycja odpowiedzi:
1. This film is much more interesting than the book.
2. This is one of the most difficult questions in the exam.
3. I am more tired than yesterday.
4. It was a worse idea than the previous one.
5. Fewer and fewer people read newspapers. / Less and less people read newspapers. (obie formy spotykane w praktyce)
Przy takich zdaniach ćwiczy się nie tylko samą formę przymiotnika, ale też typowe „dodatki”: much more, one of the most, fewer and fewer. To gotowe schematy, które potem łatwo przenieść do własnych wypowiedzi.
Kontrasty i pułapki – „more funny” czy „funnier”?
Częstym problemem są sytuacje, gdy po polsku używa się jednego przymiotnika, a po angielsku dwóch różnych, np. „młodszy” = younger / smaller (mniejszy wiekiem vs mniejszy rozmiarem). Warto zawsze sprawdzić, co dokładnie ma być porównane: wiek, wielkość, intensywność, atrakcyjność.
Druga grupa pułapek to dublety typu: funnier vs more funny. W mowie potocznej można usłyszeć obie formy, ale naturalniejsze są te z końcówkami, gdy słowo jest stosunkowo krótkie: funnier, happier, simpler. More + przymiotnik zostawia się dla słów dłuższych lub wtedy, gdy chce się podkreślić gradację: much more funny than…, a little more simple than…
Dobrym ćwiczeniem na ten problem jest tworzenie par:
funny – funnier – the funniest
interesting – more interesting – the most interesting
simple – simpler / more simple – the simplest / the most simple (traktowane jako warianty, ale warto wybrać jedną wersję i się jej trzymać).
Przy wątpliwościach co do formy warto użyć prostego filtra: jeśli przymiotnik jest na tyle krótki, że bez problemu można go wypowiedzieć z końcówką -er, lepiej wybrać formę typu funnier zamiast more funny.
Jak samodzielnie trenować stopniowanie na co dzień
Największy efekt dają krótkie, ale regularne powtórki. Dobry plan to 5–10 minut dziennie przez tydzień, zamiast długiej sesji raz na jakiś czas.
Sprawdzony schemat codziennego treningu może wyglądać tak:
1) Wybrać 5–7 przymiotników na dany dzień (np. tylko jednosylabowe). Zapisać wszystkie trzy formy.
2) Do każdej formy napisać jedno, maksymalnie dwa zdania. Bez skomplikowanej gramatyki, celem jest automatyzacja form.
3) Przeczytać zdania na głos, pilnując „the” przy stopniu najwyższym i „than” przy porównaniach.
4) Następnego dnia na początku powtórzyć przymiotniki z dnia poprzedniego z pamięci, dopiero potem dodać nowe.
Dobrym uzupełnieniem są gotowe teksty (fragmenty artykułów, dialogi z podręczników). Warto je przejrzeć tylko pod jednym kątem: wyszukać wszystkie formy comparative i superlative, podkreślić je, a potem przepisać w tabelce z formą podstawową.
Po kilku takich tygodniach stopniowanie przestaje być „działaniem na kartce”, a zaczyna być nawykiem. Dokładnie o to chodzi: żeby podczas mówienia ręka i język same sięgały po poprawne formy bigger, more interesting, the best, nawet bez zastanawiania się nad regułką.