Żabka otwiera nowe sklepy szybciej niż jakakolwiek inna sieć w Polsce, bo model franczyzowy pozwala rosnąć bez angażowania ogromnego kapitału na każdy punkt. W efekcie liczba placówek zmienia się praktycznie co tydzień, a każda podana liczba po kilku miesiącach jest już nieaktualna. Sieć przekroczyła 10 tysięcy sklepów w Polsce, a w kolejnych kwartałach zbliżała się do 11 tysięcy i dalej rosła. Poniżej wyjaśnienie, skąd taka skala, gdzie sklepów przybywa najszybciej i dlaczego w miastach, w których jest ich już bardzo dużo, nadal pojawiają się następne.
Ile sklepów Żabka jest w Polsce i skąd brać aktualne dane
Na dziś rząd wielkości to ponad 10 tysięcy placówek, z lekkim wskazaniem na dolną granicę 11 tysięcy. Dokładnej liczby nie ma sensu cytować z pamięci, bo sieć co kwartał publikuje wyniki, a w nich stan na koniec okresu. Są też różnice w metodach liczenia: raz podaje się wszystkie punkty z różnych formatów, raz tylko klasyczne sklepy.
Najświeższe dane są w raportach kwartalnych spółki, bo Żabka jest notowana na giełdzie i musi je regularnie publikować. Orientacyjnie, ale na bieżąco, pokazuje je też lokalizator sklepów w aplikacji i na stronie sieci.
Warto odróżniać liczbę otwarć od przyrostu netto. Sieć otwiera setki sklepów rocznie, ale część zamyka: nierentowne, z wygasłą umową najmu albo przenoszone w lepsze miejsce. Przyrost netto jest więc niższy od deklarowanej liczby otwarć.
Skąd takie tempo: model, który się skaluje
Żabka powstała w Poznaniu w 1998 roku i od początku opierała się na franczyzie. Franczyzobiorca prowadzi sklep, a sieć zapewnia markę, logistykę, system zamówień, wyposażenie i zaplecze. Lokal najczęściej wynajmuje spółka, która dopiero podnajmuje go prowadzącemu. Dzięki temu otwarcie nowego punktu nie wymaga od przedsiębiorcy gigantycznego kapitału, a spółka może wchodzić w lokalizacje, w których duży dyskont by się nie opłacał.
Sklep jest mały, zwykle kilkadziesiąt metrów, więc wystarczy parter bloku, narożnik kamienicy albo kawałek pasażu. Taki lokal znajdzie się niemal wszędzie, a to przy tempie kilkuset otwarć rocznie ma ogromne znaczenie.
Żabka wygrywa liczbą, nie metrażem. Pod względem liczby placówek jest największą siecią w kraju, wyraźnie przed Biedronką, która ma ponad 3 tysiące, i Dino, które ma ponad 2 tysiące sklepów. Tyle że są to sklepy zupełnie innej wielkości i o innym koszyku zakupowym.
Gdzie przybywa nowych sklepów
Rozwój idzie dwutorowo. Pierwszy tor to gęstnienie sieci tam, gdzie sklepów jest już dużo. Drugi to wchodzenie w miejscowości, w których wcześniej Żabki nie było. Każdy z nich rządzi się inną logiką.
Duże miasta: dogęszczanie zamiast podboju
Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Trójmiasto czy Łódź są już mocno nasycone. Nowe sklepy pojawiają się tu głównie na świeżych osiedlach, w nowych biurowcach i wokół węzłów komunikacyjnych. Pod uwagę brany jest ruch pieszy, a nie liczba mieszkańców w okolicy.
W centrach często zdarza się, że dwie Żabki dzieli kilkadziesiąt metrów. Z zewnątrz wygląda to na absurd, ale sieć liczy się z tym, że część ruchu przejmuje od siebie samej. Zakłada, że łączny obrót w okolicy i tak będzie wyższy.
W dużych miastach liczy się też czas dojścia. Sklep ma być pod nosem, a nie „kilka przecznic dalej”. Dlatego pojawiają się lokale w przejściach, na stacjach metra i kolei czy w pobliżu uczelni.
Ryzyko jest oczywiste: franczyzobiorca, który ma konkurencję w tej samej sieci tuż obok, może odczuć spadek obrotów. Spółka stara się to kontrolować analizami lokalizacji, ale w praktyce bywa różnie. To jeden z częstszych tematów w dyskusjach prowadzących sklepy.
Małe miejscowości i mniejsze miasta
Największy potencjał leży poza metropoliami. Miasta powiatowe i miejscowości liczące kilka tysięcy mieszkańców to obszar, w którym sieć nadal ma sporo do zagospodarowania. W takich miejscach często działa tylko lokalny sklep spożywczy albo dyskont na obrzeżach.
Żabka wchodzi tu z formułą wygodnych zakupów „po drodze”: pieczywo, nabiał, napoje, gotowe jedzenie, kawa. Konkurencją jest zwykle sklep osiedlowy bez zaplecza logistycznego i bez rozpoznawalnej marki.
Obroty w takich lokalizacjach są niższe niż w centrum dużego miasta, ale niższe są też czynsze i koszty pracy. Rachunek często się zamyka, zwłaszcza gdy prowadzący sam stoi za ladą i nie zatrudnia dodatkowych osób.
Efekt widać w statystykach: udział małych miejscowości w nowych otwarciach rośnie. Sieć, która jeszcze niedawno kojarzyła się głównie z dużymi miastami, jest dziś obecna w tysiącach mniejszych miejscowości, także tych, w których dotąd nie było ani jednego sklepu sieciowego.
Nowe formaty, czyli nie tylko klasyczna Żabka
Sieć od kilku lat testuje inne formuły i część z nich zaczyna realnie wpływać na liczbę punktów. Warto je rozróżniać, bo przy zestawieniach ich liczby bywają mieszane z klasycznymi sklepami.
- Żabka Freshmarket – większe sklepy z szerszym asortymentem, zwłaszcza świeżych produktów, bliżej formuły supermarketu osiedlowego.
- Żabka Nano – sklepy bez kasjerów, w których zakupy robi się przez aplikację. Na razie to eksperyment, i to niewielki, jeśli patrzeć na skalę całej sieci.
- Jush – szybka dostawa zakupów, oparta na sklepach i magazynach w miastach. To usługa uzupełniająca, a nie nowy typ sklepu.
Dla czytelnika, który chce policzyć „ile jest Żabek”, najczystsze są dane o klasycznych sklepach. Eksperymentalne formaty na razie niewiele zmieniają w ogólnym obrazie, ale pokazują kierunek: sieć szuka sposobów, żeby rosnąć także tam, gdzie standardowy sklep już się nie zmieści albo nie będzie się opłacał.
Handel w niedziele i dlaczego to też wpływa na rozwój
Zakaz handlu w niedziele mocno uderzył w duże sieci, a Żabka wyszła z niego obronną ręką. W wielu sklepach prowadzący stoi sam za ladą i oferuje usługi pocztowe, co pozwala na otwarcie w niedzielę zgodnie z przepisami. Dla klienta liczy się prosty fakt: w niedzielę Żabka jest czynna, a dyskont często nie.
To przewaga, której sieć nie ukrywa, i jeden z powodów, dla których zakup na szybko w niedzielę ma w Polsce nazwę własną. Przy ocenie sensu otwarcia nowego punktu bywa to argument równie ważny jak ruch pieszy.
Czy granica wzrostu istnieje
Rynek nie jest nieskończony. Przy ponad 10 tysiącach sklepów w kraju liczącym około 38 milionów mieszkańców statystycznie wychodzi jedna Żabka na kilka tysięcy osób, a w dużych miastach znacznie gęściej. Dalszy przyrost będzie więc coraz bardziej zależał od dogęszczania i wchodzenia w mniejsze miejscowości, a nie od zdobywania nowych terenów.
Do tego dochodzi presja kosztowa: rosnące czynsze, płace i ceny energii, które uderzają przede wszystkim w pojedynczych franczyzobiorców. Sieć może rosnąć tylko tak długo, jak prowadzenie sklepu jest dla nich opłacalne. Właśnie dlatego warto patrzeć nie tylko na liczbę otwarć, ale też na to, ile sklepów rzeczywiście zostaje na rynku po kilku latach.
